In het zuidoosten van Drenthe liggen de tweelingdorpen Nieuw-Amsterdam en Veenoord, zo innig met elkaar verweven dat ze tegenwoordig nagenoeg als één dorp worden beschouwd. Slechts een vaart en een gemeentegrens scheidden hen ooit, maar in het dagelijks leven vormen ze één hechte gemeenschap. Hier komen geschiedenis, kanaalvaart, turfwinning en beroemde bezoekers samen in een opvallend lintdorp langs het Verlengde Hoogeveensche Vaart.
De oorsprong van zowel Nieuw-Amsterdam als Veenoord ligt in de 19e eeuw, toen het veengebied werd afgegraven voor turf. Dit veen bracht welvaart: het kanaal werd gegraven om de turf af te voeren, en langs het water verrezen woningen, werkplaatsen, kerken en herbergen. Nieuw-Amsterdam werd als ontginningsdorp gesticht in 1861 en groeide al snel uit tot een belangrijk handelscentrum. Veenoord lag in de gemeente Sleen, aan de overzijde van het kanaal, maar de dorpen raakten volledig met elkaar vervlochten.
Een van de beroemdste bezoekers aan het dorp was Vincent van Gogh, die in 1883 twee maanden verbleef in een logement aan de Vaart NZ. Hij kwam naar Drenthe om het harde werk en het veenleven vast te leggen. Het pand waarin hij logeerde is nu ingericht als het Van Gogh Huis, waar bezoekers meer leren over zijn tijd in Drenthe en zijn vroege werken.
Vandaag de dag is Nieuw-Amsterdam/Veenoord nog altijd een langgerekt dorp met winkels, scholen en horeca langs het kanaal. De historische lintbebouwing is op veel plekken goed bewaard gebleven. Wandel je door de dorpskern, dan zie je duidelijk de sporen van de negentiende-eeuwse bloeiperiode terug.
In de zomer zijn de waterwegen populair bij recreatievaart, en fietsers doorkruisen het gebied via de vele knooppuntroutes. In de omgeving vind je ook het Oranjekanaal, natuurgebieden als het Bargerveen, en de stad Emmen op korte afstand. De jaarlijkse Bloemencorso van het dorp, traditioneel in september, trekt bezoekers uit heel de regio.
Nieuw-Amsterdam en Veenoord zijn een mooi voorbeeld van hoe een veendorp zich heeft ontwikkeld tot een modern dorp met een bijzonder verleden – én een uniek cultureel randje dankzij Van Gogh.
